วิชาการ การดูแลผู้ป่วยวิกฤต Hyperkalemia

วัตถุประสงค์หลักของการพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง (Hyperkalemia) คือ เพื่อป้องกันอันตรายต่อหัวใจและลดระดับโพแทสเซียมในเลือด (Goal: Prevent cardiac harm & lower K+ levels)

เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ดังกล่าว แนวปฏิบัติพยาบาลจึงครอบคลุมกิจกรรมสำคัญ 4 ด้าน ดังนี้:

  1. การประเมินและติดตาม (Assessment & Monitoring):
    • เมื่อได้รับแจ้ง ค่าวิกฤต (Critical lab) จากห้องแล็บ ต้องรีบแจ้งแพทย์ทันทีพร้อมยื่นชาร์ท (ตามประวัติการสนทนา)
    • ติดตาม EKG เพื่อเฝ้าระวังลักษณะคลื่น T wave สูง (Tall peaked T wave) และทำ EKG Complete lead (ตามประวัติการสนทนา)
    • ประเมินสัญญาณชีพ (Vital Signs) และระดับความรู้สึกตัว
  2. การจัดการด้านยา (Pharmacological Interventions):
    • ป้องกันหัวใจ: ฉีด Calcium Gluconate เพื่อลดอันตรายต่อหัวใจ
    • ดึง K+ เข้าเซลล์: ให้ยา Insulin ร่วมกับ Glucose ทางหลอดเลือดดำ
    • ขับ K+ ออกจากร่างกาย: ให้ยาขับปัสสาวะ (Furosemide) หรือยาแลกเปลี่ยนประจุ (Kalimate)
  3. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและอาหาร (Dietary Management):
    • จำกัดอาหารที่มี K+ สูง เช่น กล้วย, ส้ม, ทุเรียน, มันฝรั่ง และถั่ว
    • ตรวจสอบและหลีกเลี่ยงยา ที่อาจเพิ่มระดับ K+ เช่น ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs
  4. การพยาบาลเพื่อความปลอดภัย (Safety & Supportive Care):
    • ป้องกันการพลัดตกเตียง เนื่องจากผู้ป่วยอาจมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง (Muscle Weakness)
    • บันทึก I/O เพื่อติดตามปริมาณปัสสาวะและสมดุลของสารน้ำอย่างแม่นยำ
    • ให้ความรู้ แก่ผู้ป่วยและญาติเรื่องอาหารและยาที่ควรหลีกเลี่ยง